ARTEmatikaMENTE

Hori izenburu arraroa! Artea eta matematika. Konbinazio hori posible al da? 

Fatxada hori artistikoa iruditzen zaigu? Ba al dago loturarik fatxadaren eta matematikaren artean? Duela mende askotik, gizakiek forma geometrikoen edertasuna bilatu dute, eta eraikuntzetan aplikatu dute. Irudia arretaz behatzen badugu, irudi geometriko apaingarriak ikus ditzakegu eraikin horren fatxadan zizelkatuta.

Cedec. geometrias 7(CC BY-SA)

Arkitektoak, mekanikariak, diseinatzaileak, ingeniariak, eraikitzaileak, pilotuak, nabigatzaileak, artista plastikoak... Guztiek erabiltzen dute geometria beren lanetan. 

Sekuentzia honetan, ezagutza geometrikoak erabiliz arte-konposizioak egiten ikasiko dugu. Beraz, matematikarekin jolastuko gara artea egiteko. Eta hori guztia, beti bezala, taldeka lan eginez egingo dugu.

Konposizioak sortuko ditugu geometria hainbat teknika artistikorekin konbinatuz. Gure azken zeregina izango da gure lan guztiekin erakusketa bat prestatzea eta, gainera, erakusketari buruzko erreportaje bat egitea bitarteko digitalekin.

Beraz, oso garrantzitsua da zeregin guztiak argazkiekin eta bideoekin dokumentatzea. Era berean, zeregin edo jarduera bakoitzaren emaitza ikasgelako blogean islatu dezakegu, halakorik izanez gero.

Elkarrekin apartak izan gaitezke!

Proiektu honetako zeregin gehienak egiteko talde-lanean arituko gara eta taldean ikasiko dugu. Talde bateko partaide izango gara sekuentzia osoan. Izen bat jarriko diogu gure taldeari, eta logo edo marrazkiren bat ere egin dezakegu taldea irudikatzeko. Talde kooperatiboetarako oinarrizko gida (odt-n, eta pdf-an) hau ere erabil dezakegu, eta eskueran eduki beti.

Talde bat izatea (kirol-taldeak bezalakoa) ez da “beste hiru-lau lagunekin elkartu eta lana banatzea” soilik. Baldintza batzuk bete behar dira:

Taldeek helburu bat dute: denek elkarrekin gehiago eta hobeto ikastea.

Taldeko kide guztiek izaten dituzte gaitasun bereziak. Guztiok gara beharrezko.

Erabakiak ados jarrita hartuko ditugu.

Taldeko kide bakoitzak rol bat izango du. Esate baterako: bat, bozeramailea izan daiteke; beste bat, materialaren arduraduna; hirugarren bat, informazioa bilatzeaz arduratuko dena... Rol horiek txandakatu egingo dira kide guztien artean. Bi edo hiru zereginetan rol bera izango dugu, baina beste batzuetan beste rol batzuk izango ditugu. Horrela, denok ezagutuko ditugu horietako bakoitza zertan datzan eta trebetasun desberdinak garatuko ditugu.

Rol bakoitzak ardura bat izango du; gure lana izango da ardura hori betetzea, horren baitan egongo baita talde osoaren arrakasta. Idatzita utz dezakegu, talde-agiri batean, zer konpromiso hartu dugun; elkarlanean aritzeko bete beharko ditugun eginkizunak gogorarazteko balioko digu.

Egingo ditugun zereginen artean, bat, talde-lana ebaluatzea izango da, eta beste bat, kide bakoitzaren lana ebaluatzea. Rolen eta funtzioen taula (formatu editagarrian, odt-n, eta pdf-n) erabil dezakegu horretarako.

Lan-ibilbidea

Cedec-en Proyecto EDIAaren Hezkuntza Baliabide Irekia.

Lehen Hezkuntzarako diziplina arteko baliabidea.

Egileak: Susana López, Begoña Marqués eta Berta Martínez.

Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Departamentua itzulpenaz arduratu da.

Ondoko lizentziak babestua Creative Commons: aitortu-PartekatuBerdin 4.0 Lizentzia

Creado con eXeLearning (Ventana nueva)

Geometria gure ingurunean

Konturatu gara inoiz zenbat irudi geometriko ditugun inguruan? Kalean, metro-geltokietan, autobusean... Naturan ere badaude forma geometrikoak. 

Bideo honetan, irudi guztiek lerro zuzenak, kurbak, triangeluak, karratuak, laukizuzenak, erronboak, zirkuluak, lerro paraleloak eta abar dituzte, nabarmenduta. Forma lauak dira, baina errealitatean hiru dimentsioko objektuenak dira.

Cedec. Geometría en las ciudades (CC BY-SA)

Bideoan agertzen diren elementuak gogoratzen ditugu? Zer forma geometriko nabarmentzen dira argazki bakoitzean? Zerk harritu gaitu gehien? Idatz ditzagun gure erantzunak eta partekatu ikaskideekin. Ziur bideoan ikusi dugun guztia taldean gogoratuko dugula.

Irudiak ikertzen

Gure ingurunea matematikaren begiekin behatuko dugu. Gure ikasgelan, kaleko trafiko-seinaleetan eta eraikinetan geometria handia dago. Konturatu al gara horretaz?

Prest al gaude gure hirian ibilbide matematiko bat egiteko? 

Horrelako zeregin baterako prestatzeko, behatzen ikasi behar dugu, gure eguneroko ingurunean elementu geometrikoak identifikatzen saiatuz: pentsa dezagun, adibidez, gelako ateak laukizuzenak direla, zebra-bideak zuzen paraleloak direla, edo txanpon bat zirkulu bat dela. Bideo honetan adibide gehiago ikus ditzakegu. 

Cedec. Ciudad de las artes 25 (CC BY-SA)

Zer iruditu zaigu bideoa? Ideiak eman dizkigu gure ibilbideak diseinatzeko? Hori izango da hurrengo eskola-saioetan egingo dugun lana.

Gure ibilbideak planifikatu eta korrituko ditugu

Talde bakoitzak ibilbide bat proposatuko du, eta bertan irudi geometrikoak bilatu beharko ditu herrian edo hirian barrena. Bi aukera izango ditugu; proposatutako ibilbide guztiak egin, edo diseinatu duen ibilbidea egiten utzi talde bakoitzari.

Talde bakoitzak argazkiak eta bideo-grabazio laburrak egingo ditu. Era berean, mapa edo plano batean jasota utziko ditu argazkiak atera zaizkien lekuak.

Erregistro bat egingo da, non erlazionatuko baitira kokapena eta argazkiko objektua ordezkatzen duen irudi geometrikoa.

Informazioa antolatuko dugu

Jasotako irudi guztiekin aurkezpen bat sortuko dugu Google Driven edo gure irakasleak adierazten digun programa ofimatikoan.

Ikusi dugun adibidean bezala, irudi bakoitzean ikusten dugun forma geometrikoa idatzi eta/edo marraztuko dugu. Bideoan ikusi dugunaren moduko musika bat gehitu dezakegu, baita gure ikasgelaren Gmail kontuko Youtube-kanalera igo ere.

Eredu gisa, geometria hirian txantiloi hau erabil dezakegu (odp eta pdf). Deskargatu eta gure ordenagailuan gorde dezakegu.

Feedbacka

Zer dakigu bisitan dokumentatu ditugun irudiei buruz? Sailkatu ditugu? Bagenekien irudi horietako asko poligonoak direla? Aurkitu dugu simetriarik? 

Esteka hauetan, irudiak eraikitzeko jarduerak eta jolasak aurkituko ditugu. Asko ikas dezakegu simetriari buruz, linea paraleloei buruz... 

Bideo honetan azaltzen digute zer diren poligonoak.

Beste webgune honetan simetriekin praktikatu dezakegu, eta poligonoak eraikitzen jolastu: Geoplano.

Gogoan izan

Atazari ekin aurretik, komenigarria da pentsatzea gure lana nola antolatuko dugun, bai banakakoa bai taldekoa: zer euskarritan jasoko ditugun lanak, web-estekak, irudiak, argazkiak, bideoak... Karpeta partekatu bat erabil dezakegu, taldeka, “Lana antolatuko dugu” atalean azaltzen den bezala.

Lan egiteko antolatuko gara

Hasi baino lehen lortuko dugun informazio guztia eta sortuko ditugun trailerraren produktuak nola gorde dugun pentsatu eta adostu egin beharko dugu. Agian, proiektu honen bloga ireki nahi izango dugu edo ikasgelako blogean sarrerak idaztea nahiago izango dugu. Hau da, gure lanaren antolaketaren inguruan erabakiak hartu beharko ditugu.

Talde-lanak nola antolatu

Zereginak antolatzeko taula bat erabil dezakegu. 

Taula-ereduaren kopia bat (odt eta pdf) erabiliko dugu  edo guk geuk egingo dugu bat A2 paper batean, taula bat talde bakoitzeko edo bakarra klase guztiarentzat. Ohar itsasgarriak erabiliko ditugu zereginak biltzeko eta lehen zutabean joango gara jartzen.

Gure taldeko kideei zereginak esleitu ondoren, “esleitutakoak” zutabean jarriko ditugu eta eginda daudenean, “amaitutakoak” zutabera eramango ditugu. Zereginen bat ezin bada egin edo hura egiteko materialik ez badaukagu, “eragotziak” zutabean jarriko ditugu. Irakasleak esango digu Kanban metodoa izena duen sistema hau nola erabili.

Nola gorde, partekatu eta aztertu informazioa

Dokumentuak, lanak, etab. antolatzeko modu asko dago. Taldeko karpeta bat presta dezakegu kartulina batzuekin, azala egingo diogu eta hor sartuko ditugu taldeko material guztiak.

Ikastetxean Google Suiten kontua badaukagu edo klasean gmail kontu bat badaukagu, ”taldeko karpeta digital” bat presta dezakegu. Aukera horrek abantaila asko ditu arrazoi hauengatik:

Taldekide guztiak sar gaitezke karpetan, baita ikasgelan ez gaudenean ere.

Zeregin baterako prestatzen ari garen dokumentuak batera ireki ditzakegu, eta elkarlanean landu.

Tresna digitalak erabiltzen ikasiko dugu.

Irakasleek gure aurrerapenak ikusi ahal izango dituzte eta iradokizunak egin edo laguntza eman.

Talde bakoitzak bere karpeta irekiko du. Horren barruan, beste karpeta bat irekiko dugu zeregin bakoitzerako eta barruan gordeko ditugu lanerako txantiloien kopiak edo sortu ditugun dokumentuak. Komeni da karpetak eta dokumentuak irakaslearekin eta taldekide bakoitzarekin partekatzea.

Sekuentzian estekatutako txantiloiak ireki ahal izateko, gmail kontu baten barruan egon behar dugu, hau da, erabiltzailea eta pasahitza sartuta eduki behar ditugu. Txantiloia aurrean dugula, “fitxategian” sakatuko dugu eta gero “kopia bat egin”. Orain, dokumentu horretan idatzi eta gure taldeko karpetan gorde dezakegu.

Sekuentzia honetan ikertu eta informazio asko eskuratuko dugu. Web-orrian bilaketak egingo ditugu eta datuak bildu testu-, irudi-, audio- edo bideo-formatuetan. Informazioa fidagarria den jakiteko, Iturri fidagarrien eredu hau erabil dezakegu (odt, eta pdf)

Nola hedatu sarean

Irakaslearen oharrak jarraituta, blog bat irekiko dugu sekuentzia honetako produktuak hedatzeko. Gelako bloga badaukagu lehendik, ez dugu berri bat sortuko. Gure talde-lanak formatu digitalean daudenez, oso erraz estekatuko edo txertatuko ditugu blog-sarreretan. Horrela, mundu guztiak ikusi ahal izango du ikasten ari garena eta iritzia eman ere gure blogeko iruzkinen atalean!

Blog batean sarrerak egiteko errubrika (odt, eta pdf) izango da sarrera bakoitza idazteko izango dugun erreferentzia. Deskargatu eta gure ekipoko dokumentuen artean eduki ahal izango dugu eskura.

Bloga idazteko gomendioak

Blog batean edo beste edozein leku publikotan idazteak agerian uzten gaitu, besteen “begien bistan” uzten gaitu, eta, beraz, garrantzitsua da oinarrizko arau batzuk betetzea:

Blogetan idazteko etiketa-arauak.

Blogen erabilera hezigarrirako dekalogoa.

Blog batean iruzkinak egiteko dekalogoa.

Orientabide horiek gure blogaren irudi onari eusten lagunduko digute baita gure lana ezagutarazten ere.

Bi minuto pentsatzeko

Orain arte egin duguna berrikusteko eta ikasi dugunaz jabetzeko unea da. Baita ebatzi behar izan ditugun arazoak aztertzeko ere. Sarrera bat idatziko dugu gure “Gogoeten egunkarian", atal honen izenburuarekin (Geometria gure ingurunean).

geralt. reloj-tiempo-artes-engranajes-64264 (CC BY-SA)

Proiektuari ekiterakoan, galdera batzuk egin behar ditugu:

Lan-proiektu honetan, zer ikastea espero dut?

Argi daukat nola antolatu behar ditudan nire lan-materialak?

Zer zalantza sortzen zaizkit?

Zein izan daiteke nire rola edo ekarpena nire taldean?

Lehen sarrera  hau idatz dezakegu eskolako koadernoan, Google Driven edo gure ordenagailuan gordeko dugun testu-dokumentu batean.

“Gogoeta-gida” botoian ideia gehiago ditugu lehen sarrera hori osatzeko.

Feedbacka

Lehen zati honetan ekipoak antolatu ditugu eta, agian, karpeta partekatuak sortu ditugu Google Driven. 

Zer da gehien baloratzen duguna taldean lan egiteaz?

Taldeka lan egin dugunean, zer izan da zailena guretzat?

Galdera horiei erantzuteaz gain, gure Egunkarian  jaso ditzakegu sortzen zaizkigun zalantzak edo gure hausnarketak.

Creado con eXeLearning (Ventana nueva)

Tesela atera zaigu!

Sinestezina da zenbat irudi geometriko ditugun inguruan! Agian, paseo bat ematen ari ginela lurrera begiratu, eta, baldosetan, marrazkiak egiten dituzten forma erregularrak aurkitu ditugu. Baliteke gure ikastetxean ere egotea argazkikoen antzeko baldosadura geometrikoak dituzten lurzoruak.

Gelpgim22. Interior Municipalidad de La Plata. Suelo de baldosas.(CC BY-SA)

Konposizio hori egitea zaila dela dirudi, ezta? Egia esan, arretaz behatzen badugu, sortzeko modua erraza dela ikusiko dugu. Baldosa bera erabiltzen da beti, eta, haren marrazkiak, posizioz aldatzean eta errepikatuz, efektu artistiko hori lortzen du.

Mota horretako baldosei tesela deitzen zaie, eta azken emaitzei mosaikoa. Esteka honetan, informazio gehiago aurkituko dugu.

Mosaikoak Google Driven

Ikusi duguna bezalako konposizio bat sortzeko ez dugu artisau edo igeltsero bihurtu behar. Tresna birtual batzuk erabil ditzakegu.

Ataza honetan gure mosaikoak sortuko ditugu, Google Driveko "marrazketa" aplikazioa erabiliz. Jarraian agertzen den tutorialak lagunduko digu jakiten gure mosaiko birtualak nola sortzen diren.

Cedec. Tutorial: mosaicos en Google Drive (CC BY-SA)

Aztertuko dugu ea egin ditzakegun teselak edozein irudi geometrikorekin.

Lehenik eta behin, tesela bat sortuko dugu irudi hauetako bakoitzarekin: karratua, triangelua, zirkulua eta hexagonoa.

Gure teselaren kolorea eta tamaina aukeratuko ditugu, eta irudi bat jarriko dugu bestearen ondoan, gainazal osoa bete arte. Hau da, mosaiko bat egin dugun arte.

Baldosadurak taldearen karpetan gordeko ditugu. Sortutako dokumentua gure Google Driveko karpetan edo gure ekipoan gorde dezakegu (pantaila-argazki bat eginez edo dokumentua deskargatuz).

Gure mosaikoak sortzen amaitzen dugunean, egindako lana berrikusi beharko dugu:

Taldeka, Mosaikoak driven lan-txantiloi hau osatuko dugu (odt eta pdf) eta kopia bat gordeko dugu gure taldearen karpetan. Horrez gain, deskargatu eta gure ordenagailuan gorde dezakegu. Horrela, Interneteko konexiorik ez dagoenean ere eskura izango dugu.

Amaitzeko, erantzunak partekatuko ditugu gainerako taldeekin.

Beste tresna asko daude zure mosaiko birtualak sortzeko. Nahikoa da atzeraelikaduran klik egitea horietako bat ikusi eta praktikatzeko.

Feedbacka

Weborri honetan teselak egiteko programa dugu.

Bost bider bost

Driven egin ditugunak baino konposizio artistikoagoa egiten saiatuko gara. Oraingoan, mosaiko errealagoak sortuko ditugu, koloreak, paperak eta kartoi meheak erabiliz.

Horretarako, marrazki sinplea duen baldosa bat erabiliko dugu. Irudian nabarmenduta agertzen den eredua erabiliko dugu: lauki formako baldosa bat, bi lerro bertikal dituena.

Cedec. Baldosas(CC BY-SA)

Baldosa horiekin sortzen ditugun mosaikoek ezaugarri hauek izan beharko dituzte:

Baldosa bakoitzak 5 cm x 5 cm-ko tamaina izango du.

Azalera (DIN A3 neurriko paper-orria) erabat estalita geratu behar da, bete gabeko espaziorik utzi gabe.

Obraren ertzek zabalera eta luzera berdinak izan behar dituzte.

Gure obra sortzeko jarraibideak diapositiba-aurkezpen honetan daude

Cedec Cinco x cinco embaldosamos (CC BY-SA)

Gmail edo Gsuite izatekotan, bost bider bost aurkezpenaren kopia (odp eta pdf) gorde dezakegu gure talde-karpetan.

Bi minutu pentsatzeko

Orain arte egin duguna berrikusteko eta ikasi dugunaz jabetzeko unea da. Baita ebatzi behar izan ditugun arazoak aztertzeko ere. Sarrera bat idatziko dugu gure “Gogoeten egunkarian", atal honen izenburuarekin (Tesela atera zaigu!)

geralt. reloj-tiempo-artes-engranajes-64264/ (CC BY-SA)

Bigarren sarrera  hau idatz dezakegu eskolako koadernoan, Google Driven edo gure ordenagailuan gordeko dugun testu-dokumentu batean.

“Gogoeta-gida” botoian ideia gehiago ditugu bigarren sarrera hori osatzeko.

Feedbacka

Geometria gure inguruko edozein txokotan aurki dezakegula egiaztatu dugu. Mosaikoak ere egin ditugu, lehenengo tresna digitalekin eta gero paperean.

Zer jarduera gustatu zaigu gehien?

Adostu ditugu erantzunak "mosaikoak Google driven" fitxan jaso aurretik?

Galdera horiei erantzuteaz gain, sortzen zaizkigun zalantzak gure egunkarian idatz ditzakegu, edo talde-lanetik gehien baloratzen ditugun edo zailenak izan diren alderdiei buruz egiten ditugun gogoetak.

Creado con eXeLearning (Ventana nueva)

Konposizio artistikoak

Badakigu mosaikoak diseinatzen! Irudi geometrikoak baliagarriak izan daitezke beste lan artistiko askotarako; adibidez, jarraian ikus daitekeen bideoan agertzen direnetarako. Artistak diseinu grafikoak egiteko erabiltzen dituen tresnei begiratuko diegu.

Masqueamano. Cómo realizar diseños geométricos para decoración y manualidades(CC BY)

Zer iruditu zaizkigu obra horiek? Zer da gure arreta gehien piztu duena? Saia gaitezen azaltzen zer forma geometrikoz dauden eginda diseinuetako batzuk. Are hobeto, zergatik ez ditugu marrazten?

Ba al zenekien hau?

Arabiarrek mosaiko miresgarriak egiten zituzten bideoan ikusi ditugunen antzeko prozesuen bitartez, baita askoz konplexuagoak ere! Matematikari handiak ziren, eta Geometria menderatzen zuten.

Zergatik zen haien artea geometrikoa? Samu Díazek egindako bideoa ikusiz jakin dezakegu.

Haren konposizioetan ezin zen elementu bat nabarmendu besteen gainetik. Gainera, azalera osoa erabat eta modu harmoniatsuan betetzen saiatzen ziren. Datu horiek eta beste batzuk bideo honetan azaltzen dira (03:20 minututik 04:00ra bitartean adibide batzuk ikus ditzakegu).

Web orri honetan Granadako Alhambrako mosaikoak ikus ditzakegu. Hezkuntza-helburuetarako erabiltzeko baimena ematen denez, erabil ditzakegu.

Fish Tesselation

Orain, mosaikoei eta teselei buruz gauza asko dakigunez, konposizio horietako bat azter dezakegu.

Irudi honetan ikusten den marrazkia elkarren artean ahokatzen diren arrain formako piezez osatzen da. Antzeko konposizioarekin lan egingo dugu.

Cedec. Fish tessalation(CC BY-SA)

Esteka honetan sartu eta "fish Tesselation" lana behatuko dugu. Talde bakoitzean, zenbait galderari erantzungo diogu sorkuntza artistiko horri buruz:

Zer irudikatzen du mosaikoaren elementu bakoitzak?

Zer kolore erabili dira?

Kolore-alternantzia garrantzitsua izan daiteke? Zergatik?

Arrainen noranzkoa alda daiteke norabidea aldatu gabe?

Ba al dago espazio librerik?

Badago elementuren bat beste bat baino gehiago nabarmentzen dena?

Gure ustez zaila izan daiteke hemen ikusten den efektua lortzea?

Guztion ekarpenak kontuan hartuko ditugu, eta guztiak jasota daudela ziurtatuko dugu.

Erantzunak gure koadernoetan idatziko ditugu eta, ondoren, Google Driveko dokumentu batean edo gure ordenagailuko testu batean sartuko ditugu.

Amaieran, galdera horien erantzunak gainerako ikaskideekin partekatuko ditugu

Zer erraza den teselak egitea! Geure lan artistikoa egin nahi badugu, bi aukera ditugu:

Aurreko orrialdeko jarraibideei jarraitu ("Art projects for kids") eta teselazio bat sortu arrainaren irudiarekin.

Mosaikoak egiten jolastea. Horretarako, tximeletaren hegadaren “atzeraelikadura" botoia sakatzean agertuko diren web-orriak erabiliko ditugu.

Feedbacka

Jolastu teselak aldatzen.

Irudi geometrikoekin teselak egiten.

"Zer irudi geometriko naiz?" geometria eguneroko bizitzako objektuekin erlazionatzen du.

Tximeletaren hegada

Irudiei mugimendua ematen saiatuko gara. Aurreko zereginean ikusi dugun "fish tessalation" lanean bezala, teselak beste marrazki batzuekin ere egin daitezke.

Bideo honetan, tximeletaz betetako gainazal bat ikusiko dugu. Haietako bat biratzen denean gertatzen denari erreparatuko diogu. Sinestezina da!

Ana de la Fuente. Las mariposas de Escher(CC BY)

Tximeleta biratu genezake guk? Zenbat aldiz biratu dezakegu tximeleta gainazal osoa estal dezan? Hurrengo atazan probatuko dugu. Banaka, binaka edo taldeka egin dezakegu.

Biratu ezazu

Hurrengo irudian, erdiko puntu baten inguruan sei tximeleta sartzen direla ikus daiteke. Horietako bakoitza koloretako kartoi mehez eginda dago

Cedec. Plantilla de la mariposa(CC BY-SA)

Bideoan egiten den gauza bera egiten saiatuko gara, tximeletaren marrazkiaren txantiloi bat, orratz bat eta arkatz edo errotuladore bat erabiliz.

60º-ko bira batekin hasiko gara.

Kartoi mehe edo paper jarraitu baten gainean, ingerada markatuko dugu, txantiloia erabiliz.

Gero, hegoaren mutur batean biraketa-puntua finkatuko dugu, eta tximeleta hurrengo posiziora eramango dugu.

Ingerada markatu eta berriro egingo dugu, sei tximeletaren silueta osatu arte. Kontuz ibili behar dugu tximeletak elkarren artean ahokatzeko!

Tximeleta bakoitza nahi dugun moduan margotuko dugu. Ez ahaztu lortutako irudiaren argazkia ateratzea!

Beste esperimentu bat egingo dugu, baina, oraingo honetan, biraketa-angelua handiagoa izango da, eta emaitza hiru tximeleten silueta izango da. Horretarako, hegalaren muturretik biratuko dugu, argazkian ikus dezakegun bezala.

Cedec. Plantilla de la mariposa II(CC BY-SA)

Esperimentu guztiak amaitutakoan, obra guztien argazkiak aterako ditugu.

Atal honetan ikusi ditugun teselen egilea M.C. Escher da. “Atzeraelikadura” botoian aurkituko dugu berari eta bere obrari buruzko informazioa

Feedbacka

M.C. Escher geometriarekin jolasten zen bere artelanetan, eta efektu txundigarriak lortzen zituen.

Hau da berari eta bere obrari buruzko orri ofiziala.

Wikipediako artikulu honetan haren biografia ezagutu dezakegu.

Amaitzeko, bideo honetan haren "Metamorphose” koadroaren birsorkuntza bat egin da.

Ez sinesteko modukoa da bere obretan irudiekin eta haien mugimenduekin lortzen duen efektua!

Bi minutu pentsatzeko

Orain arte egin duguna berrikusteko eta ikasi dugunaz jabetzeko unea da. Baita ebatzi behar izan ditugun arazoak aztertzeko ere. Sarrera bat idatziko dugu gure “Gogoeten egunkarian",  atal honen izenburuarekin (“Konposizio artistikoak”). Konturatzen gara orain izenburu horren zergatiaz?

geralt. reloj-tiempo-artes-engranajes-64264/ (CC BY-SA)

Hirugarren sarrera hau idatz dezakegu eskolako koadernoan, Google Driven edo gure ordenagailuan gordeko dugun testu-dokumentu batean.

"Gogoeta-gida" botoian, orientabide batzuk ditugu egunkariaren bigarren sarrerari buruz.

Feedbacka

Hurrengo galderek analisia eta balorazioa banaka egiten lagunduko digute. 

Zer ekintza iruditu zait interesgarriena? Zergatik?

Zein izan da zailena? Zergatik?

Zertan huts egin dugu? Nola konpondu dut arazoa?

Nork lagundu dit?

Norbaiti lagundu diot atazen batean? Nola sentitu naiz?

Erantzunak eta interesgarria iruditzen zaigun guztia idatziko dugu. Amaitzeko, tartetxo bat har dezakegu gure gogoetak partekatzeko

Creado con eXeLearning (Ventana nueva)

Hau artea da!

Aurreko atazan, Geometriaren bidez efektu txundigarriak lortzen dituen sortzaile baten adibidea ezagutu dugu. Artista askok erabili dituzte matematikak beren obren funtsezko oinarri gisa. 

Pinteresteko taulan klik eginez, nagusiki elementu geometrikoak erabiltzen dituzten hainbat margolariren obrak ikus ditzakegu: Joan Miró, Paul Klee, Piet Mondrain eta Vasili Kandinski, besteak beste.

Follow Materiales primaria's board EDIA-4 ¡ESTO ES ARTE! on Pinterest.

Zein da atentzioa gehien eman digun koadroa? Zein aukeratuko genuke opari bat egiteko edo gure etxea apaintzeko? Ezagutzen al genuen artista horietakoren baten izena? Gure ustez, koadro horiek zer lotura izan dezakete matematikarekin?

Ataza honetan, artista plastiko bihurtuko gara, egile horien lan batzuk birsortuz.

ARTEtzen

Lehen aurkeztu ditugun galeriako koadroekin lan egingo dugu. Gure helburua diapositiben aurkezpen bat sortzea izango da, galeria horretako obra batzuei buruz.

Ataza honetako lana hiru jardueratan banatuko dugu.

Koadroak aztertuko ditugu

Pinterest-en taulako obra plastiko guztiak ikusiko ditugu berriz ere, eta banakako azterketa egingo dugu.

Irakasleak irudiak proiektatzen dituen bitartean, eragiten dizkiguten inpresioak idatziko ditugu gure koadernoan. Horretarako, koadro bakoitza ikusi ahala, honako galdera hauei erantzun diezaiekegu:

Zer sentitu dugu koadroa ikustean?

Zer sentsaziorekin lotu genezake: beroa, hotza, poza, tristura...?

Mihisearen azalera osoa estalita dago? Zer kolore dira nagusi? Erabiltzen diren koloreek eragina al dute guregan sentitu ditugun sentsazioak lortzeko? Zeintzuk?

Zein irudi geometriko dira nagusi? 

Zer izenburu jarriko genioke?

Guztion artean komentatuko ditugu gure gogoetak. Bat etorri al gara erantzunetan? Hala ez bada, zergatik izan dela uste duzu?

Premisa bat, koadro bat

Une horretatik aurrera, berriz ere taldeka lan egingo dugu. Talde bakoitzak galeriako obra bat aukeratuko du, honako premisa hauetako bakoitzarekin bat datorrena:

1. premisa: espazio osoa poligonoz estalita dago.

2. premisa: triangeluak dira nagusi.

3. premisa: bi irudi geometriko ditu.

4. premisa: bi irudi geometriko baino gehiago ditu.

Cedec. looking for 2(CC BY-SA)

Obrak interpretatu eta baloratzea

Aukeratu ditugun lau obretako bakoitzaren analisi txiki bat egingo dugu.

Galdera hauek erabil ditzakegu obra bat interpretatzeko ( odt eta pdf) gure pentsamenduaren gida gisa. Ikus-entzunezko azalpen  hau ere erabil dezakegu.

Taldekide bakoitzak aztertuko du hautatutako obretako bat. Balorazioa egin ondoren, gure iruzkinak bateratuko ditugu eta berrikusi egingo ditugu, iruzkinak biltzeko eta behin betiko bertsioa egiteko. Horretarako, "atzeraelikadura" botoian agertzen den informazioa erabil dezakegu.

Feedbacka

Talde-lanean, oinarrizko hiru eragiketak egin beharko ditugu lan bakoitzarekin: aztertu, interpretatu eta baloratu:

AZTERTU: Margolana behatuko dugu eta pintura osatzen duten elementu guztiak deskribatzen saiatuko gara (kolorea, forma, lerroak, testura, argia …)

INTERPRETATU: Gaiaren arabera, artistak adierazteko aukeratzen dituen elementuak eta ezaugarriak ikusiko ditugu.

BALORATU: Joera, generoa, estiloa eta margotzen den une historikoa kontuan hartuta, iritzi bat ematea, honako hauek baloratuz:

Harmonia eta/edo kontrastea elementuen osaeran.

Eragin digun efektua

Bizitako esperientziekin, beste lan artistiko batzuekin, sentimenduekin... eragin digun asoziazioa.

Originaltasuna.

Beste pertsona batzuen iritzi estetikoa, hipotesiak, esanahiak, sentitutako emozioak… partekatuz, argudiatutako desberdintasunak eta adostasunak bilatuz.

Artelanei buruzko aurkezpen bat

Azkenik, hautatutako artelanekin diapositiba-aurkezpen bat prestatzeko behar beste datu izango ditugu. Diapositiba bakoitzean koadro bat sartuko dugu eta egindako azterketatik atera dezakegun esaldi bat idatziko dugu. Agertuko den testua adostasunez erabakiko dugu.

Talde bakoitzak bere aurkezpena partekatuko du gainerako ikaskideekin, eta obren aukeraketa argudiatuko du.

Aurkezpen horiek gainerako ikaskideekin partekatu beharko ditugu. Zure helbidera bidal ditzakegu, zuzenean partekatu ditzakegu Google Drive-rekin lan egiten badugu, edo blog pertsonaleko edo ikasgelako artikulu batean txertatu.

Gehiago jakin nahi al dugu lan horiek margotu zituzten artistei buruz? Atzeraelikaduran, haiei buruzko informazioa kontsulta dezakegu.

Feedbacka

Kandinskiri buruz:

Lehen hezkuntzako ikasleen Interpretazio-obrak, Kandinskiri eta Paul Kleeri buruz.

Vasili Kandinskiren bilduma, Guggenheim museoan.

Diapositiba aurkezpena Vasili Kandinskiri buruz.

Paul Kleeri buruz:

Paul Kleeri buruzko diapositiben aurkezpena.

Piet Mondriani buruz:

Piet Mondrian margolariaren lanak.

Wikipediako biografia.

Koadro bat birsortuko dugu

Artistak bezala pentsatzeko unea iritsi da! Gogora dezagun sekuentzia didaktiko honetan gure ikastetxea arte-galeria bihurtu nahi dugula egun batzuetan, eta bertan erakutsiko ditugula egindako lanak.

Baldosadurak eta teselak egin ditugu, baita biratzen diren teselak ere. Orain, arte-konposizio bat egingo dugu, galeriako artelanetako batean oinarrituta.

Cedec. Graphias propuesta (CC BY-SA)

Aukera pertsonala izango da, gutako bakoitzak lan bat sortuko baitu. Gure lanean, urrats hauei jarraituko diegu:

Taldean aipatu ditugun lanetako bat aukeratuko dugu.

Margoari jarraitutasuna ematean datza zeregina. Imajinatuko dugu koadroa osatu gabe dagoela eta falta den zatia gehitu behar dugula, artistaren estiloari eusten saiatuz.

Izenburua jarriko diogu gure obrari.

Azkenean, sortu ditugun lan guztien argazkiak egingo ditugu. Argazkiak eta lanak gordeko ditugu, gure

Erabaki dugu jada zer koadro birsortuko dugun? 

Lana banaka egingo badugu ere, komenigarria da ideiak eta proposamenak taldearekin partekatzea. Halaber, taldearen iritzia eskatu dezakegu prozesuan zehar eta lana amaitzean

Bi minutu pentsatzeko

Ataza hauetan artista handien koadroak ikusi ditugu. Beharbada, inoiz ez gara konturatu artistak koadroetan adierazten digun guztiaz. Agian, orain arte ez gara konturatu nola erabil daitezkeen matematikaren atal batzuk, geometria adibidez, artelan ederrak egiteko. Gainera, koadroa osatzeko pentsatu behar izan dugu, gure irudimena eta sormena erabiliz.

Orain, egindakoa berrikusteko unea da. Egin dezagun beste sarrera bat gure "Gogoeten egunkarian” atal honetako izenburuarekin ("Hau artea da!")

geralt. reloj-tiempo-artes-engranajes-64264 (CC BY-SA)

Eskolako koadernoan idatz genezake, Google Driven edo ordenagailuan gordeko dugun testu-dokumentu batean.

"Gogoeta-gida" botoian orientabide batzuk ditugu egunkariaren laugarren sarrerari buruz.

Feedbacka

Hurrengo galderek gure lanaren analisia eta balorazioa egiten lagunduko digute:

Pentsatu al dugu inoiz artelanak ikusteak eragiten dizkigun sentsazioetan?

Diapositibak aurkeztu ditugunean, zailtasunak izan ditugu erantzunak adosteko? Nola konpondu ditugu?

Zer akats egin ditugu talde gisa? Zer hobetu behar dugula uste dugu?

Zailtasunak izan al ditugu hautatutako obra birsortzeko? Horrela bada, aholkua eskatu dugu? Nori? Lagundu digute? Nola sentitu gara?

Pentsatu eta idatzi zure egunkarian emaitza nolakoa izango zen bakarrik egin izan bazenu. Erantzun posibleak eta interesatzen zaigun guztia idatziko dugu. Amaitzeko, une batzuk har ditzakegu gure hausnarketak gainerako ikaskideekin partekatzeko.

Creado con eXeLearning (Ventana nueva)

ARTEmatikoen galeria

Zer moduz atera zaizkigu obra birsortuak? Gogoratu gara irudien eta bideoen bidez prozesu eta produktu guztiak dokumentatzeaz?

Gure arte-galeria prestatzeko unea iritsi da. Bertan aurkeztuko ditugu sekuentzia didaktiko honetan egin ditugun lan guztiak.

Cedec. EDIA4 REPORTAJE(CC BY-SA)

Lan handia denez, zereginak banatu egin behar dira. Erakusketa prestatzeko prozesua dokumentatuko dugu, irudiekin, argazkiekin eta bideoarekin. Erakusketa jendearentzat ireki ondoren, haren garapena ere dokumentatu beharko dugu.

Dokumentazioko ikus-entzunezko material guztiak balioko digu sekuentzia honetako azken ataza prestatzeko: erakusketari buruzko erreportajea.

Expoarte

Erakusketa bat muntatzeko, pertsona-talde bat behar da, lan desberdinak modu koordinatuan egingo dituena. Lana planifikatu eta zereginak banatu aurretik, komenigarria litzateke gure herriko museo bat bisitatzea.

Bisita horri esker jakin ahal izango dugu, besteak bete, espazioa nola dagoen antolatuta eta nor arduratzen den sarrerez, segurtasunaz, bisita gidatua eskaintzeaz, eta abar. Geletako koadroen banaketari ere erreparatu diezaiokegu (ea informazio-errotuluak dituzten eta zer datu agertzen diren horietan, zer hizkuntzatan...), bai eta atentzioa ematen diguten alderdi guztiei ere

Cedec. Expoarte (CC BY-SA)

Arte-galeria prestatuko dugu

Zer moduz bisita? Nola egin dugu? Gogoan hartu dugu ikusitakoa? Geure arte-aretoa edo erakusketa prestatzeko, ikasgelako taldeen artean funtzio hauek banatu behar ditugu:

Erakusketa egingo den lekua hautatu eta prestatu (girotu).

Erakusketako lanei buruzko informazio-testuak idatzi: obren izenburuak, egilea, data eta dimentsioak.

Erakusketaren zabalkundea egitea: bloga, publizitate-kartela, gonbidapen-gutunak (familiei, ikaskideei eta irakasleei), berriak web-orrietan...

Kartelak: iragarki-kartelak, obra bakoitzari buruzko fitxak...

Telebistako erreportaje honetan ikus dezakegu nola antolatu duten erakusketa bat gurea bezalako ikastetxe batean. Ideia onak daude erakusketa-gune bat prestatzeko!

Artea eta ekintza

ARTEmatika erakusketa prest dago bisitariak jasotzeko. Baina, jendeari ateak ireki baino lehen, erakusketari buruz egingo dugun ikus-entzunezko-erreportajea antolatu behar dugu.

Brad Flickinger. student_ipad_school - 044 (CC BY)

Erreportajearen helburu nagusia antolatutako erakusketaren berri ematea izango da. Gainera, lengoaia desberdinak erabiliz adierazten ikastea da helburua.

Ezin dugu gure erreportajea inprobisatu! Denok izango dugu egun horretan bete beharreko "paper" bat. Berriz ere taldeetan lan egingo dugu.

Artea eta ekintza: aurreprodukzio-fasea

Fase honetan, gidoi literarioa egingo dugu. Gidoi horrek erreportajea grabatzeko balioko du; narrazio bati —ordena bati— jarraituz. Horretarako, talde bakoitza arduratuko da erreportajearen eskema honetako ataletako baten ideiak antolatzeaz eta testua idazteaz:

Hasiera bat, arreta erakartzen eta aurkezpena egiten duena.

Elkarrizketak. Hiru galdera egingo dira elkarrizketatu bakoitzeko: bisitari bat, artista bat eta arte-espezialista bat edo arte-kritikari bat. 

Erreportajea ixtea.

Talde bakoitzaren ekarpenarekin gidoi-zirriborro bat egingo dugu. Zirriborroa prest dagoenean, bateratu eta zuzendu egingo dugu, testuak zentzua izan dezan eta zati bakoitza ondo txerta dadin amaierako gidoian.

Artea eta ekintza: ekoizpen fasea 

Iritsi da erreportajea muntatzeko unea. Literatura-gidoiaren laguntzaz, istorio bat grabatuko dugu. Bertan, pertsonaiek (horien elkarrizketak aurreprodukzio-fasean prestatu ditugu) erakusketarekin duten harremana azalduko dute, eta, horrela, informazioa emango dute arte-galeria baten inguruan dauden hainbat eremuri buruz (lanekoak, kulturalak, ekonomikoak...). 

Grabatzen hasi aurretik, garrantzitsua da gogoeta egitea alderdi hauei buruz:

Zer erreportaje mota egin nahi genuke?

Nori dago zuzenduta?

Zenbateko garrantzia izango du musikak?

Ba al dugu gidoi interesgarririk? 

Zein izan daiteke iraupen egokia?

Zeintzuk izan daitezke planorik interesgarrienak?

Zer ezaugarri izan behar dituzte pertsonaiak interpretatzen dituzten pertsonek?

Zenbat lantalde behar ditugu erreportajea antolatzeko eta ekoizteko? Zer eginkizun izango dituzte?

Zenbat denbora beharko dugu erreportajea egiteko? Noiz egingo dugu?

Laguntza beharko dugu? Nori eska diezaiokegu? Nola?

Aldez aurreko hausnarketa horren ondoren, lehenik taldeka egingo dugu, eta gero talde handian, lan-taldeen kopurua eta horiek beren gain hartuko dituzten oinarrizko funtzioak finkatzeko moduan egongo gara.

Webgune honetan bideoko sormen-lan bat nola egiten den jakin dezakegu. Atal guztiak irakurtzea komeni da, gure erreportajea kalitate onekoa izan dadin.

Lantaldeak

Erreportajea egiteko, berriz ere rolak banatu behar ditugu taldeen artean.

"Atzeraelikadura" atala irakurriko dugu. Hor agertzen dira sortu behar diren ekipo guztiak eta bakoitzari dagozkion zereginak. 

Hurrengo urratsa informazioa elkarrekin berrikustea izango da, zalantzak azalduz eta antolatzeko moduari buruzko iradokizunak eginez.

Ondoren, taldeak antolatuko ditugu dagozkien zereginekin. Errubrika honetaz balia gaitezke, (odt edo pdf). Bideo honetan bost aholku oso baliagarriak ematen dizkigute erreportaje bat egiteko.

Talde bakoitzak denbora bat emango du bere lana prestatzen, esleitutako zereginen arabera.

Erreportajea grabatu eta editatuko dugu.

Egindako bideoa ikasgelako blogean txertatuko da, halakorik izanez gero. Bestela, ikastetxearen blogean jarriko da. Ondoren, beste modu batzuk bilatu beharko ditugu erreportajea zabaltzeko. Adibidez, egun batean gure familiak gonbidatu ditzakegu eta erreportajearen "aurkezpen ofiziala" egin dezakegu.

Feedbacka

Erreportajerako taldeak eta zereginak

Grabazio-taldea

Grabazioa egiteko espazioak prestatzeaz arduratzen da.

Grabatzeko behar diren elementu teknikoak erabiltzen ditu: grabazio-kamerak, mikrofonoak, argiztapen-fokuak...

Muntaia-taldea

Erreportajea editatzeaz eta diseinatzeaz arduratzen da. Erreportajeak gehienez sei minutuko iraupena izango du (denbora egokiena bost minutukoa da).

Zinema-lengoaiari dagozkion baliabideak erabiltzen ditu: musika, planoak eta espazio-aldaketak.

Ikus-entzunezko erreportajearen azken bertsioa editatzen eta diseinatzen du: denborak, trantsizioak, musika, formatua, etab.

Filmaketako zuzendaritza-taldea

Erreportajearen narrazio-, deskribapen- eta azalpen-edukiaz arduratzen da.

Antolaketa-teknikak erabiltzen ditu gidoiaren edukia irudietan jartzeko.

Interpreteen taldea

Erreportajean agertzen diren pertsonaiei bizia emateaz arduratzen da.

Pertsona bakoitzari egokitutako interpretazio-teknikak erabiltzen ditu: ahotsa, jantziak, keinuak eta adierazkortasun dramatikoa.

Interpretatzeko paper posibleak: galeriaren zuzendaria, bisitariak, arte-kritikaria, artistak, erreportajearen aurkezlea eta erreportariak...

Bi minutu pentsatzeko: Azken gogoeta

Bidaiaren amaierara iritsi gara. Amaitu da “ARTEmatikaMENTE” sekuentzia.

Gure ikas-prozesuari buruz banakako gogoeta egiteko hartuko ditugu bi-hiru minutu. “Azken gogoeta” egingo dugu. Hori izan daiteke gure bosgarren eta azken sarrera Egunkarian.

Hori egiteko jarraibide batzuk “atzeraelikadura” atalean ditugu.

geralt. reloj-tiempo-artes-engranajes-64264 (CC BY-SA)

Gure “Gogoetako egunkaria” irekiko dugu. Eskolako koadernoan idatz genezake, Google Driven edo ordenagailuan gordeko dugun testu-dokumentu batean.

“Gogoeta-gida” botoian ideia gehiago ditugu azken sarrera hori osatzeko.

Feedbacka

Gogora dezagun zer egin dugun, nola egin dugun, nola sentitu garen... Sekuentziak iraun duen bitartea gure egunerokoan egin ditugun oharrak kontsultatzen baditugu, errazagoa egingo zaigu galdera hauei erantzutea:

Zer ikasi dut sekuentzian zehar? Hau egiten ikasi dut:...

Zer irakatsi didate? Orain badakit nola egiten den hau:...

Nola ikasi dut? Hobeto ikasi dut hau gertatu denean:... Gutxiago kostatzen zait ikastea hau gertatzen denean:...

Nola erlazionatu naiz? Honi lagunduz: .... konturatu naiz honetaz:.... Honen laguntzari esker:......, hau lortu dut:.....

Nola sentitu naiz? Hau egin dugunean ondo sentitu naiz:......Ez ordea beste hau egin dugunean:....... Hau gustatu zait gehien

Creado con eXeLearning (Ventana nueva)

- Gida didaktikoa -

Proiektuaren Canvas-a

CEDEC. ARTEmaticaMENTE canvas-a (CC BY-SA)

EDIA proiektua Lehen Hezkuntzako 4.mailako ikasleei zuzenduta dago. Lehen hezkuntzako 3.zikloan ere erabil daiteke. Diziplina anitzekoa denez, ikasketa-eremu bat baino gehiago hartzen ditu barnean.

"ARTEmatikaMENTE" sekuentzia didaktikoaren edukiek Lehen Hezkuntzako Matematika, Arte Hezkuntza, Gizarte Zientziak eta Hizkuntza arloetako curriculuma garatzen dute  baita Bloom hezkuntza-helburuak ere –Bloom-en taxonomia izenaz ezagunak–, aro digitalera egokituta. Ikus bideoa.

Plangintza didaktikoa

HEZKUNTZA-HELBURUA

Sekuentzia didaktiko horrek lotzen ditu arte-hezkuntza eta geometriaren ikaskuntza. Proposamena hau da: ingurunea eta hainbat arte-lan aztertuta, modu esperimentalean kontzeptu geometrikoak ulertzea eta gogoeta egitea, eta, azkenik, norberaren arte-konposizioak sortzea.

Geometriaren printzipioen adibideak aurkitzen ditugu kubismoan eta katedraletan, hondar-dunetan eta itsas izarretan. Naturaren munduak eta gizakiek sortutako munduak simetria, topologia, puntuak, lerroak, planoak, kurbak, solidoak eta, jakina, dimentsio eta printzipio matematikoak islatzen dituzte. Bietan zirkuluak, konoak, hexagonoak, laukizuzenak, esferak, triangeluak, kuboak, zilindroak, piramideak eta prismak daude.

Arkitektoek, mekanikariek, diseinatzaileek, ingeniariek, eraikitzaileek, pilotuek, nabigatzaileek, artista plastikoek... guztiek erabiltzen dute geometria beren lanetan. Geometriaren garrantzia dela eta, asko aplikatzen da eskola-curriculum osoan.

Cedec. Claves para la planificación (CC BY-SA)

Artean, naturan eta ingurunean aurkitzen diren forma geometrikoen behaketa abiapuntutzat hartuta, ikerketa matematikako eta sorkuntza artistikoko lan bat planteatzen zaie ikasleei. Proiektua amaitzeko, erakusketa artistiko bat antolatzen da eta erakusketari buruzko ikus-entzunezko erreportaje bat egiten da.

Hezkuntza-baliabide ireki horren diseinuan, konpetentzia digitalaren bi maila hartu dira kontuan: irakasleena eta ikasleena.

Proposatutako zeregin guztiak tresna eta baliabide digitalak edo bestelakoak erabiliz gauzatu daitezke (ikasgelako koadernoa, horma-irudiak...). Tresna digitalen erabilera-maila ikasgelako errealitatera egokitu behar da, bai ikasleen eta irakasleen erabilera- eta trebetasun-mailei dagokienez, bai baliabide materialen eta teknikoen hornidurari dagokionez.

Jarraian, sekuentzia didaktikoaren egiturari eta atazei buruzko informazio guztia agertzen da.

Feedbacka

AZKEN PRODUKTUA

Ikasleen arte- eta matematika-lanen erakusketa "ARTEmatikoen galeria".

Erakusketa artistikoari buruzko ikus-entzunezko erreportajea egitea.

ZABALKUNDEA-KOMUNIKAZIOA

Ikasgelako lanaren zabalkundea hainbat unetan egitea proposatzen da, sekuentzia didaktikoan zehar. Tresna bat baino gehiago erabil daiteke baliabidearen zabalkunde horretarako.

Blog batean sarrerak egitea: bai ikasgelako blogean, bai proiekturako berariaz sor daitekeen beste batean. Ikasgelako bloga erabiltzen bada, proiektuak iraun bitartean sarrera bat baino gehiago egitea gomendatzen dugu. Talde bakoitza sarrera bat edo batzuk egiteaz arduratu daiteke, edo, bestela, talde guztiek beren sarrerak idatz ditzakete gai berari buruz.Lan hori ebaluatzeko errubrika bat (formatu editagarrian, odt-an, eta pdf-n) erabil daiteke. Blogeko artikulu posibleen artean, hauek iradokitzen ditugu:

Egindako diapositiben aurkezpenak igotzea, bai hirian zeharreko ibilbidean hartutako argazkiekin egindakoak, bai "Hau artea da!" atalean hautatutako koadroekin diseinatutakoa.

Sekuentzian zehar egindako obrez osatutako sarrera, bakoitzaren iruzkin pertsonalarekin. Beste batzuetan, galdera bat gehitu ahal izango da, bisitariek "iruzkinak" atalean erantzun dezaten. Era berean, irekita egongo da lanei buruzko iritziak jasotzeko, bai ikastetxeko ikasleen aldetik, bai blogean sartzen den edozein pertsonaren aldetik.

Museoko bisitari buruzko erreportajea.

Unitatearen amaieran blog-sarrera bat proposatzen da, non bilduko baitira egindako lan guztiak eta esteka bat, erakusketari buruzko ikus-entzunezko erreportajera eramango duena.

EGITURA

Hasierako zereginak

Hasierako atazetan artea eta geometria bilatzeko behaketak egingo dira ingurunean. Ataza horietan, geometrian oinarritutako sorkuntzak bilatu, analizatu eta egingo dira.

“ARTEmatikaMENTE”

Hasierako testua. Ingurunea ikuspegi matematikoekin behatzeko erronka planteatzen da: matematika —eta, jakina, artea— gure bizitzetan oso presente dagoela kontzientziatzea. Era berean, ataza aurkezten da: konposizio artistikoak egitea ezagutza geometrikoak erabiliz.

Elkarrekin apartak izan gaitezke! Sekuentzia gauzatzeko talde-lana planteatzea.

“Geometria gure ingurunean”

Hasierako testua. Bideo baten bidez, gure inguruko geometria behatzen hasiko dira.

"Irudiak ikertzen". Ibilbide matematiko bat egiteko proposamena, aurkitutako irudi geometrikoak plano batean kokatuz, ondoren analizatzeko.

Lan egiteko antolatuko gara. Google Driven eta blogean taldeko karpeta digital bat egiteko azalpena.

"Bi minutu pentsatzeko ": lehen hausnarketa egin beharreko zereginari, lortu beharreko produktuari eta horri buruzko itxaropenen azterketari buruz.

Garapen-zereginak

Atal bakoitzean, ikasleek teselak ikertu eta egingo dituzte irudi estatikoekin eta biraketekin, artelanak aztertuko dituzte eta artelanak egingo dituzte.

“Tesela atera zaigu!”

“Hasierako testua”. Baldosadura geometrikoen aurkezpena.

"Mosaikoak Google Driven". Mosaikoak lau irudi geometriko desberdinekin egiteko proposamena. Irudiek mosaiko bat osatzeko bete behar dituzten baldintzei buruz hausnartuko da.

"Bost x bost". Paper jarraituko edo DIN A3ko baldosadura bat egitea, ezarritako baldintzak betez.

“Bi minutu pentsatzeko”: Nola ikasten duten hausnartzea. Kasu honetan, taldean egindako lanaren gainean. Hausnarketen egunkarian sarrera bat egingo dute beren ondorioekin.

“Konposizio artistikoak”

“Hasierako testua”. Artisau-mosaikoen aurkezpena.

“Ba al zenekien?” Arte arabiarrean sakontzeko aukera.

"Fish Tessalation". Teselazioak eta horien efektuak aztertzea.

“Tximeletaren hegada”. Teseletan biraketak aztertzea eta birsortzea, 60º-ko eta 120º-ko biraketak erabiliz.

“Bi minutu pentsatzeko”: atal honetan egindako atazei buruzko gogoetak.

"Hau artea da!”

“Hasierako testua”. Pinterest-eko taula baten aurkezpena, artista handien lanekin.

“ARTEtzen”. Aurreko obrak aztertzea.

"Koadro bat birsortzen". Obretako baten birsorkuntza pertsonala. Txantiloi bat ematen da artelan baten analisia errazteko.

“Bi minutu pentsatzeko”: Lan artistiko batek sor ditzakeen emozioei, sentsazioei... buruzko hausnarketa.

Amaierako zereginak

ARTEmatika erakusketa prestatzea eta ikus-entzunezko erreportajea egitea.

“ARTEmatikoen galeria”

“Hasierako testua”. Azken atazak laburbiltzea eta aurkeztea.

"Expoarte". Museo bat in situ edo birtualki bisitatzeko proposamena, haren funtzionamendua eta antolaketa ezagutzeko. ARTEmatika galeria prestatzeko ikasgelan banatu beharreko zereginak azaltzea.

“Artea eta ekintza”. Erakusketa artematikoari buruzko ikus-entzunezko erreportajea egiteko jarraibideak eta urratsak.

“Bi minutu pentsatzeko”: Azken gogoeta.

Curriculumaren plangintza

HELBURUAK

Gizarte- eta kultura-jardueretan ahoz eta idatziz behar bezala ulertzea eta adieraztea.

Hizkuntza erabiltzea gizarte- eta kultura-jardueretan erlazionatzeko eta behar bezala hitz egiteko, errespetuzko eta lankidetzazko jarrera hartuz, norberaren sentimendu eta ideiez jabetzeko eta norberaren jokabidea kontrolatzeko.

Hizkuntza eraginkortasunez erabiltzea eskola-jardueran, bai informazioa bilatzeko, biltzeko eta prozesatzeko, bai esparru akademikoko testuak idazteko.

Ezagutza matematikoa erabiltzea eguneroko bizitzako gertaerei eta egoerei buruzko informazioak eta mezuak ulertzeko, baloratzeko eta ekoizteko, eta matematikak ezagutzaren beste arlo batzuetarako duen izaera instrumentala aitortzea.

Askotariko egoerei aurre egiteko, norberaren trebetasun matematikoak ezagutzea, baloratzea eta horietan segurtasuna eskuratzea, alderdi sortzaile, estetiko edo erabilgarriez gozatzeko eta erabiltzeko aukeretan konfiantza izateko moduan.

Espazio-orientazioko prozedurak erabiltzea problemen ebazpeneko testuinguruetan.

Natura- eta kultura-inguruneko forma geometrikoak identifikatzea, eta elementu eta propietateen ezagutza erabiltzea errealitatea deskribatzeko eta ekintza-aukera berriak garatzeko.

Talde-jardueretan parte hartzea, jokabide arduratsua, eraikitzailea eta solidarioa hartuz, eta funtzionamendu demokratikoaren oinarrizko printzipioak errespetatuz.

Informazioaren eta komunikazioaren teknologiak erabiltzea informazioa lortzeko eta ezagutzak ikasteko eta partekatzeko tresna gisa, eta pertsona guztien bizi-baldintzak hobetzeko egiten duten ekarpena baloratzea.

Ezagutza artistikoak aplikatzea eguneroko errealitateko eta artearen eta kulturaren munduko egoeren eta objektuen behaketan eta azterketan, horiek hobeto ezagutzeko eta norberaren gustua eratzeko.

Arte ekoizpenak egitea, lankidetzan eta banaka, hainbat funtzio norbereganatuz eta azaltzen diren arazoak konpontzen lagunduz, azken produktua egokia izan dadin.

Artista batzuen lana ezagutzea eta horretan interesatzea, baita haien obrekin gozatzea ere.

EDUKIAK

Ahozko eta idatzizko testuak ulertzea eta sortzea ikasteko eta informazioa jasotzeko, bai helburu didaktikoarekin sortutakoak, bai eguneroko erabilerakoak (jarraibideak, azalpenak, deskribapenak …), bai informalak (berdinen arteko eta lantaldeko elkarrizketak) bai formalizazio-maila handiagokoak (gelako azalpenak).

Komunikazio-trukerako estrategiak eta arauak: parte-hartzea; azalpen argia; diskurtsoa antolatzea; entzutea; hitz egiteko txanda errespetatzea; moderatzailearen eginkizuna; intonazio egokia, besteen sentimenduak, esperientziak, ideiak, iritziak eta ezagutzak errespetatzea. Inkesta eta elkarrizketetan parte hartzea. Ahozko iruzkina eta iritzi pertsonala.

Testuak sortzeko arauak eta estrategiak: plangintza, berrikuspena eta hobekuntza.

Elementu grafikoak eta paratestualak erabiltzea ulermena errazteko (ilustrazioak, grafikoak eta tipografia).

Espazioaren geometria: posizioak eta mugimenduak.

Eguneroko bizitzan irudi lauak eta espazialak identifikatzea.

Poligonoen sailkapena.

Geometriari buruzko oinarrizko hiztegia zuzen erabiltzea.

Informatika-baliabideak erabiltzea forma lauak eta espazialak manipulatzeko, ulertzeko, deskribatzeko, sortzeko eta eraldatzeko.

Irudi geometriko lauak eraikitzea, datuetan oinarrituta eta hainbat material erabilita. Oinarrizko forma geometrikoak aztertzea.

Irudi geometrikoak alderatzea eta sailkatzea, hainbat irizpide erabilita.

Irudiak sortzea, beste batzuetatik abiatuta, irudi konplexuagoen konposizioaren eta deskonposizioaren arabera.

Erregulartasunak, simetriak, biraketak eta translazioak.

Problema geometriko errazak ebaztea, jarraitutako prozesua argituz eta emaitzak azalduz.

Norberaren aukerekiko konfiantza izatea konposizio artematikoetan geometria erabiltzean.

Lankidetzarako eta errespeturako jarrera izatea partekatutako ikaskuntza-egoeretan.

Taldearen kohesioa eta lan kooperatiboa sustatzeko estrategiak erabiltzea.

Zereginak planifikatzea eta kudeatzea, helburuak lortzeko.

Informazioaren eta komunikazioaren teknologiak erabiltzea informazioa bilatzeko eta hautatzeko, prozesuak simulatzeko eta ondorioak aurkezteko.

Arte-adierazpenei buruzko bilketa inprimatua eta digitala egitea.

Artista plastikoei buruzko informazioa bilatzeko eta haien ekoizpenak komentatzeko interesa piztea.

Elementu geometrikoak erabiliz irudikatzeko aukerekin esperimentatzea, haien formekin, dimentsioekin, biraketekin... jolastuz.

Formen, koloreen, posizioen eta abarren aukerak eta horiek euskarri desberdinetan izan ditzaketen konposizioak aztertzea.

Helburu artistikoak dituzten atazak banaka edo taldeka egitea.

Taldeak ezartzen dituen arauak eta ataza-banaketa errespetatzea.

Norberaren ekoizpenetan, beste artista batzuengan behatutako alderdiak aplikatzea.

Ikaskuntza ingurunea

Hezkuntza-helburuen taxonomia - Bloom-en taxonomia

Ikaste-prozesuan, proposatutako zereginek ezinbestean barne hartu behar dituzte maila kognitibo guztietako gaitasun eta ezagutzak: oinarrizkoenetatik hasita (ezagutzea, ulertzea eta aplikatzea), trebetasun konplexu eta sakonenetara bitarte (aztertzea, ebaluatzea eta sortzea). Bloom-en taxonomia da erreferentzia.

Lankidetzako ikaskuntza

Planteamendu pedagogikoak, helburuen taxonomia kontuan hartzeaz gain, ikaskuntza kooperatiboan jartzen du arreta (Jonhson&Johnson, Pujolàs).

Hori dela eta, garrantzitsua da zereginak garatzeko orduan lankidetza faktore beharrezkoa izatea; izan ere, proiektua helburu komun gisa hartu behar da, taldea eta lantaldeak batzen dituena, eta kontuan hartu behar da guztien lanari esker beteko dugula helburua. Jarraian ageri den irudiak agerian uzten ditu elkarlanean aritzeko behar diren 4 baldintzak. Dokumentu honetan, ikasleekin erabiltzeko ikaskuntza kooperatiboaren osagaiak jorratu daitezke (formatu editagarrian, odp-n, eta pdf-n)

Cedec. Aprenden cooperando (CC BY-SA)

Ikaskuntza-testuinguru honen sorrerak harreman zuzena dauka ikasgelako taldekatzeekin eta baliabide jakin batzuen erabilerarekin.

Jarraian eskaintzen dira ikasleak taldekatzeko proposamen metodologiko bat, kontsultarako baliabideak eta material erabilgarria.

Feedbacka

TALDEKATZEAK

Ikaskuntza kooperatiboa posible izateko, ezinbestekoa da proiektuaren hasieran irakasleak plangintza egokia egitea eta aurretiko erabaki hauek hartzea:

Talde heterogeneoak sortzea (lauzpabost kide).

Taldea kudeatzeko kontsignak ezartzea.

Banakako zein taldeko lana ebaluatzea.

Era desberdinetako materialek lagunduko diote irakasleari taldeen lana kudeatzen:

Talde kooperatiboetarako oinarrizko gida (formatu editagarrian, odt, eta pdf-n).

Google-apps (DRIVE - SITE - BLOG)

Talde-ebaluaziorako taula (formatu editagarrian, odt, eta pdf-n)

Eskuratutako ezagutzari buruzko gogoeta sustatzeko, zeregin gehienen ondoren «Bi minutu pentsatzeko» izeneko jarduera proposatzen da. Ariketaren helburua da ikasleak aztertzea nola ikasten duen eta nola aritzen den elkarreraginean ikaskideekin.

TALDEEN KOHESIOA

Taldekatzeen antolamendu-alderdiez gain, beharrezkoa da gela/talde osoaren zein lantalde txikien «talde-kohesioa» abiatu eta sendotzeko tarte bat hartzea. Taldeen lehenengo egunak dinamizatzeko hainbat ideia aurkezten dira jarraian:

Ikasleen eskuen silueta marraztea eta moztea, eta izenak eta ezaugarri pertsonal bat idaztea.

Silueta guztiekin irudi bat osatzea (jakin bat edo abstraktu bat).

Irakaslearen laguntzaz, ikasleen ikaskuntza-estiloak, adimen indartsuenak eta adimen ahulenak identifikatzea. Horretarako, galdetegi pertsonal bat egin dezakete, Adimen Anizkoitzen (IIMM test-a) teoriari jarraituz. Ondoren, emaitzak komentatu eta horma-irudi bat egingo dute, ikasgelan jartzeko.

Talde-lanari lotutako jardunbide egoki eta desegokiak biltzen dituzten testu grafikoak «Role-playing» teknikaren bitartez dramatizatzea.

Taldean lan egiteko prozedura-arauak elkarrekin planifikatzea.

Oinarrizko taldeak sortzea. Talde horiei eutsiko zaie sekuentzia didaktikoan, hiruhilekoan edo ikasturtean.

Ardurak definitu eta banatzea.

Portfolio bat sortzea, non taldearen eta kide bakoitzaren helburuak definituko diren (portfolio bat ikasleko). Portfolioak barne hartu beharko ditu «Gogoeten Egunkaria», ikasten ikasi gaitasuna, ikaskuntza-prozesuaren erregistroa, gaitasun bakoitzaren garapenaren ebidentzia, eta helburu pertsonalen eta talde-helburuen planteamendua.

Ikasgela-taldeari izen bat jartzea. Talde bakoitzari izena jarri eta logoa egitea.

TRESNA DIGITALAK: IKASGELAKO BLOG-a

Gelako bloga erabiltzea proposatzen dugu, izan ere, haren bitartez:

Talde-kohesioa sustatuko da: taldekideek Sarean euren identitatea izango den blogaren izena eta diseinua erabakiko dute. Izena adierazgarria izango da haientzat, gela edo maila jakin bateko taldea diren neurrian.

Unitateko ekoizpen-lanak argitaratzeko euskarria eskainiko digu: proiektuari buruzko bideoak, aurkezpenak eta sarrerak.

Ikasgelako lanari ikusgaitasuna emango dio, ikasgelako ateak hurbileko komunitatera zabalduko baitira, baita haratago ere.

Taldetik kanpoko pertsonekin elkarreraginean aritzeko aukera ematen du, blog-eko iruzkinen bitartez. Netetiketari lotutako alderdiak jarriko dituzte praktikan.

Sareko identitatea ulertzen lagunduko du. Talde-identitatea (digitala) kanpora ezagutaraziz, gerora beren identitate digital propioaren gaineko erabaki egokiak hartzeko gai izango dira.

Analogikoaz gain, euskarri digitalen erabilera sustatuko du.

Blog hezigarrien erabileren eredu bat: Blogmaníacos, Lehen Hezkuntzako bigarren zikloa.

Bestelako tresna digitalak ere erabiltzeko aukera dago. Gaitasun digitala garatzeko, uste dugu ezinbestekoa dela pixkanaka erabiltzen ikastea dokumentu partekatuak, testu-editoreak, grabagailuak, bideo-editoreak, multimedia aurkezpenak, web-nabigazioa, etab. Elkarlanerako web-tresnak oso erabilgarriak dira irakasleek lantaldeak kudeatzeko, baita talde bakoitzaren barne-kudeaketarako ere.

Azkenik, Google-en dokumentu partekatuak ere erabil daitezke dokumentuak deskargatzeko, editatzeko eta partekatzeko. Uste dugu mota horretako aplikazioak pixkanaka txertatu behar direla, oso erabilgarriak baitira taldeen lan kooperatiboa eta ikasle guztien arteko lankidetza bultzatzeko.

Horregatik, zereginetan tresna horiei ematen zaie lehentasuna, baliabide tradizionalenak bigarren maila batean utzita. Hala eta guztiz ere, irakasle bakoitzak erabakiko du zer neurritan egokitu daitekeen lan-eremu digitalera. Baliabide tekniko edo azpiegitura nahikorik ez dagoenerako, zeregin guztietan «arkatz eta paperezko» aukera edo alternatiba «ofimatikoa» aurkezten da.

Ebaluazioa

EBALUAZIO TEKNIKAK ETA EBALUAZIORAKO TRESNAK

Ebaluazio-adierazleak dira sekuentzia didaktiko hau ebaluatzeko erreferenteak. Ikasleek menperatu beharreko ekintzak deskribatzen dizkigute. Gaitasunak eskuratzeko aurrerabidea ere ezartzen dute; izan ere, gaitasunen garapenean pentsatuz formulatzen dira adierazleak. Prozesua da oinarria, ez jakintzaz jabetu izana.

Prozesuaren eta produktuaren balorazioa egitea jasotzen da planteatzen den ebaluazioan, baita norberaren ikaskuntzari buruzko hausnarketa egitea ere. Horretarako, ezinbestekoa da zenbait teknika erabiltzea, hala nola behaketa zuzena, eztabaidak, elkarrizketak, dokumentazioa eta idatzizko edo ahozko proba objektiboak.

Brad Flickinger. student_ipad_school - 038(CC BY)

Irakasleei dagokie unitatean zehar bildutako datu objektiboak kontuan hartuta kalifikatzea eta erabakiak hartzea. Jarraian, ebaluaziorako orientabideak eta tresnak aurkezten dira.

HEZKUNTZAKO PORTFOLIOA

Ikasketa-prozesuaren gidari izan behar dute ikasleek. Hori lortzeko, hezkuntza portfolio pertsonala erabiltzeko proposamena luzatzen dugu. Bertan gordeko dira proiektuari, ikasturteari... dagozkion ikasketa-helburu pertsonalak. Gainera, ikaslearen ikasketa-ebidentziak ere jasoko dira hor: bereziki harro sentiarazi duten lanak, zirriborroak... Gogoeta metakognitiboak («Bi minutu pentsatzeko») ere jaso daitezke; izan ere, «Ikasten ikasi» gaitasuna garatzen lagunduko diote.

Komenigarria da portfolio digitalak erabiltzea. Txantiloi hau erabil daiteke horretarako. Dena den, beste formatu bat ere erabil daiteke: karpeta bat ordenagailuan edo disko gogor birtual batean, karpeta analogiko bat...

NORK EBALUATUKO DU?

Proposamen didaktikoaren arabera, irakasleek eta ikasleek parte hartuko dute ebaluazioan.

Irakasleak: heteroebaluazioa eta autoebaluazioa. Esteka honetan, «Irakaslearen autoebaluazioa» egiteko txantiloi bat eskaintzen da, plangintzaz, garapenaz eta ikasleek ikasitakoaz gogoeta egitea errazteko. Kontrol-orria hiru momentutan egitea komeni da: sekuentziaren plangintza egiterakoan, sekuentziaren garapena aztertzerakoan, eta ebaluazio-unean. Ikasleek beren gogoetak jasotzeko taula bat ere erantsita dago. 

Ikasleak: elkarren ebaluazioa eta autoebaluazioa. 

Honako hauek dira ebaluazio-tresnak (irakasleenak zein ikasleenak):

Talde bakoitzeko kideen arteko elkarreragina behatzea.

Gogoeten egunkaria («Bi minutu pentsatzeko»). Zeregin edo zeregin multzo bat bukatutakoan ikasleen gogoetak biltzen dira, baita taldekideekin partekatzen eta kontrastatzen ere. Banakako tutoretzetan ikasleak tutorearekin partekatuko du informazioa.

Unitatean jasotako txantiloi bakoitzean, norbanakoaren zein taldeen ikaskuntza-prozesuari buruzko datuak eskaintzen dira.

Taldeei irakurriko zaie informazioa eta feedback trukea egingo da, gutxienez, astean behin, baita beharrezkoa den guztietan ere.

"ARTEtzen" Artelan bat interpretatzeko txantiloia.

"Arte eta ekintza" Azken produktuaren errubrika.

Blog batean sarrerak egiteko errubrika (formatu editagarrian, odt-an, eta pdf-n)

EBALUAZIO-ADIERAZLEAK

Jarraian kontsultagarri daude sekuentzia didaktiko honi dagozkion lorpen-adierazleak.

Feedbacka

LORPEN ADIERAZLEAK

Ezagutzak eta iritziak koherentziaz komunikatzen ditu, lexiko, hizkuntza-formula, intonazio eta ahoskera egokiak erabiliz.

Formatu digitalean zein paperean, pertsonen arteko harremanei dagozkien testuak idazten ditu (elkarrizketak, azalpenak, argudioak…), eta diskurtsoa antolatzen eta planifikatzen du, komunikazio-egoerara eta -premiara egokituz, hizkuntza-baliabide egokiak erabiliz eta alderdi formalak zainduz.

Gizarte- eta komunikazio-arauak aplikatzen ditu: aktiboki entzuten du, txandei itxaroten die, besteen ideien edo sentimenduen aurrean errespetuz parte hartzen du, solaskidearen esku-hartzeari eta adeitasun-arau batzuei egokitzen zaie.

Bere ingurune soziokulturaleko egoerak eta elementu geometrikoak identifikatu, ulertu, sailkatu eta deskribatzen ditu.

Konposizioak interpretatu eta egiten ditu, oinarrizko nozio geometrikoak erabiliz (kokapena, mugimendua, simetria …).

Konposizioa eta deskonposizioa erabiltzen ditu irudi geometriko berriak sortzeko.

Problema geometrikoak ebazten ditu, estrategia heuristikoak eta arrazoiketakoak erabiliz (sailkapena, erlazioak ezagutzea …), aieruak sortuz, irudiak eraikiz, argudiatuz eta erabakiak hartuz, eta horien ondorioak eta erabiltzearen komenigarritasuna baloratuz.

Informazio garrantzitsua bilatzen, hautatzen eta antolatzen du, aztertu egiten du, ondorioak ateratzen ditu, jarraitutako prozesuari buruzko gogoeta egiten du eta ahoz eta idatziz komunikatzen du. 

Lanak ordenatuta eta modu argian eta txukunean aurkezten ditu, paperean eta euskarri digitalean. 

Talde-lana planifikatzen du, taldeak koordinatzen ditu, erabakiak hartzen ditu eta erantzukizunak onartzen ditu. 

Egindako lanari buruz hausnartzen du, nola lan egiten den ondorioztatzen du eta ikasten jarraitzeko estrategiak lantzen ditu.

Norbere buruarenganako konfiantza-jarrerak erakusten ditu, sen kritikoa, ekimen pertsonala, jakinmina, interesa, sormena ikaskuntzan eta espiritu ekintzailea, inguruko zirkunstantzien aurrean aktibo bihurtuz.

Ingurunean dauden elementuen ezaugarriak eta artelanek eragiten dituzten sentsazioak deskribatzen ditu.

Baliabide analogikoak eta digitalak erabiltzen ditu bi dimentsioko konposizioak sortzeko, non espazioa antolatzen baitu konposizioaren, orekaren eta proportzioaren oinarrizko kontzeptuak kontuan hartuta.

Artista batzuen lanaren ezaugarriak ezagutzen ditu, haien lanaz gozatzen du eta behatutako zenbait alderdi aplikatzen ditu bere sorkuntzetan.

Lortu nahi den produktu artistikorako egokiak diren tresnak, teknikak eta materialak erabiltzen ditu.

Denbora-banaketa

Proposamen didaktiko hau hemeretzi eskola-saiotan garatzeko pentsatua dago. Matematika, Hizkuntza, Plastika eta Gizarte-zientzia arloko saioak. 

Helen Penjam. WP_20130903_002(CC BY)

Jakina, denbora-banaketa hau gutxi gorabeherako orientabidea da. Proiektuaren sakontasunak, ikasleen beharrizanek eta garapenean arlo ezberdinak integratzeko moduak baldintzatuko dute denbora-banaketa.

Feedbacka

1.saioa:

"ARTEmatikaMENTE": Planteatu diguten erronka ezagutzea, motibatzea, hitz egitea, partekatzea, galderak egitea, zalantzak argitzea...

Arazoa ebazteko taldeak nola antolatu erabakitzea (talde bakoitzeko kideak elkartzea, bakoitzaren ardurak zehaztea eta taldearen koadernoa sortzea).

Ideia-jasa: Zer dakigu gaiari buruz? Zer jakin behar dugu zeregina betetzeko? Nork lagun diezaguke? Banaka galderei erantzutea, taldekideen erantzunak biltzea, bozeramaileak aurkeztea, ideiak panel edo horma-irudi batean sailkatzea.  

Drive-en taldearen karpeta sortzea ikasgelako kontuarekin (heldu batek kudeatuta). Konexiorik gabe lan egingo bada, karpetak ordenagailuan bertan sortuko dira.

Hasieran proposatutako produktua azaltzea, errubriketan jasotako adierazleak ezagutaraztea eta ebaluatzeko modua aztertzea.

2., 3. eta 4. saioak:

"Geometria gure ingurunean".

5., 6. eta 7. saioak:

"Tesela atera zaigu!".

8., 9. eta 10. saioak:

"Konposizio artistikoak".

11.,12., 13. eta 14. saioak:

"Hau artea da".

15., 16., 17.,18ª. eta 19. saioak:

"ARTEmatikoen galeria".

Material osagarria

Egitura kooperatiboak

"9 ideas clave. El aprendizaje cooperativo. Pere Pujolàs. Liburuaren laburpena da hau; material horren egileek egin dute. Taldeen kudeaketari, rolei, teknikei eta abarri buruzko informazioa eskaintzen digu.

Erreferentziazko egileetako batzuk dira:

Johnson & Johnson ("La evaluación en el aprendizaje cooperativo", SM argitaletxea, 2014)

Pere Pujolàs ("9 ideas claves. El aprendizaje cooperativo", Graó argitaletxea 2008)

David Durán ("Aprenseñar", Narcea argitaletxea, 2014).

Ikasgelako baliabideei buruz:

UAB

Ártica ikastetxeko Francisco Zariquiey; Cinética kolektiboko kide ere bada. Cinética kolektiboaren baliabideak.

Trebetasun emozionalak eta sozialak

Lantalde bakoitzeko kideek beren interakzioak, harremanak eta emozioak kudeatzen ikas dezakete, irakasleen esku-hartze didaktikoaren laguntzaz. Esku-hartze didaktikoa zuzenean edo teknika hauen bidez egin daiteke:

«9 ideas clave. El aprendizaje cooperativo» liburuaren A eremurako jarduerak (talde-kohesioa).

EDIA proiektuaren Hezkuntza Baliabide Irekia "Klas, klas, emozioak eszenara!".

Adimen anizkoitzak

«Inteligencias múltiples y TIC». Nuria Alart.

Pentsamendu errutinak

"Aprender y enseñar a pensar". Carmen Gonzálezen aurkezpena; funtsezko ideiak laburtzen ditu modu entretenigarrian.

Herramientas para aprender a aprender. Ikasgelan planifikatzen eta hausnartzen ikasteko jarduerak eta teknikak (Ana Basterra Cossio).

Guía EduSapiens. Escuela Creativas, Fundación Telefónica. Rutinas y destrezas de pensamiento: 68. orrialdetik 119.era. Otras herramientas para pensar: 120. orrialdetik 131.era.

Sekuentziarako baliabideak

 "ARTEmáticaMENTE" Pinterest-en taula.

Cómo mirar una pintura. Néstor Alonsoren ormairudia.

Erreportajea nola egin.

Ideiatik gidoira.

Nola egin multimedia erreportaje bat.

Erreportaje bat egiteko tip-ak.

Istorioak digitalki kontatzea.

Cedec-en Proyecto EDIAaren Hezkuntza Baliabide Irekia.

Lehen Hezkuntzarako diziplina arteko baliabidea.

Egileak: Susana López, Begoña Marqués eta Berta Martínez.

Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Departamentua itzulpenaz arduratu da.

Creado con eXeLearning (Ventana nueva)

- Kredituak eta deskarga -

Titulazioa
ARTEmatikaMENTE

Koordinazioa
Centro Nacional de Desarrollo Curricular en Sistemas no Propietarios (Cedec)

Egiletza
Susana López, Begoña Marqués eta Berta Martínez

Itzulpena

Jatorrizko baliabidea: ARTEmáticaMENTE Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Departamentua itzulpenaz arduratu da.

Lizentzia
Creative Commons BY-SA 4.0

Identifikazioa

ISSN: 2695-4192 / NIPO (elp): 164-24-021-0 / NIPO (html): 164-24-017-1
DOI (html): 10.4438/PE120_2024

Eduki hau eXeLearning-ekin sortu da, hezkuntza baliabideak sortzeko diseinatutako kode irekiko eta doako editorearekin.

Deskargatu elp fitxategia

Lizentzia eta erabilerari buruzko informazioa

Hezkuntza-baliabide ireki hau CC BY-SA lizentziapean dago, eta, beraz, libreki erabili, deskargatu, aldatu eta egokitu daiteke, beti ere bere egiletasuna aitortzen bada eta, aldatzen bada eta bertsio berri bat argitaratuz gero, lizentzia berarekin izango da. lizentzia CC BY-SA.

Baliabidea aldatuz gero egiletza aitortzeko, testu hau erabil daiteke:

Material hau Cedec EDIA Proiektuko "ARTEmáticaMENTE" jatorrizko baliabidearen egokitzapena da.

Creado con eXeLearning (Ventana nueva)

- Baliabideari buruzko iritzia -

Lagundu iezaguzu baliabide hau hobetzen EDIA proiektuko Hezkuntza Baliabide Ireki honi buruzko galdera sorta erantzunez. Eskerrik asko zure laguntzagatik.

Ondoko lizentziak babestua Creative Commons: aitortu-PartekatuBerdin 4.0 Lizentzia

Creado con eXeLearning (Ventana nueva)